Οι καλύτερες ταινίες stop motion: 9 χειροποίητες ταινίες κινουμένων σχεδίων
Εννέα από τις καλύτερες ταινίες stop motion, από το The Nightmare Before Christmas, το Chicken Run και το Corpse Bride ως την Coraline, τον Fantastic Mr. Fox, το Kubo και το Isle of Dogs.
Το stop motion δίνει ζωή σε κούκλες και πηλό, καρέ καρέ. Η λίστα συγκεντρώνει εννέα από τις καλύτερες ταινίες stop motion, με σειρά κυκλοφορίας, με αφίσες και σκηνοθέτες.
Για κάθε ταινία εξηγούμε την ιστορία, τη χειροτεχνία πίσω από τις κούκλες και τι την κάνει ξεχωριστή. Κάποιες είναι ζεστές οικογενειακές κωμωδίες, άλλες σκοτεινά παραμύθια, και όλες δείχνουν πόση υπομονή απαιτεί αυτή η τεχνική.
Πώς λειτουργεί το stop motion
Στο stop motion οι εμψυχωτές μετακινούν κούκλες ή φιγούρες από πλαστελίνη ελάχιστα, τις φωτογραφίζουν και επαναλαμβάνουν τη διαδικασία χιλιάδες φορές. Όταν προβάλλονται σε κανονική ταχύτητα, συνήθως είκοσι τέσσερα καρέ το δευτερόλεπτο, αυτές οι στατικές εικόνες δημιουργούν την ψευδαίσθηση της κίνησης.
Οι κούκλες έχουν μεταλλικό σκελετό για να κρατούν μια πόζα, και πολλές χρησιμοποιούν εναλλασσόμενα πρόσωπα ή στόματα για τα συναισθήματα και την ομιλία. Τα σκηνικά χτίζονται σε μινιατούρα, με αληθινό ύφασμα, ξύλο και φως, κάτι που δίνει σε αυτές τις ταινίες μια υφή που σπάνια φτάνει το animation υπολογιστή.
Η δουλειά είναι αργή και απαιτητική. Ένας εμψυχωτής μπορεί να τελειώσει μόνο λίγα δευτερόλεπτα ταινίας σε μια ολόκληρη μέρα, και μια ταινία μεγάλου μήκους μπορεί να πάρει χρόνια. Αυτή η υπομονή φαίνεται στην οθόνη, σε κάθε μικρή κίνηση και ατέλεια που θυμίζει ότι εκεί υπήρχαν αληθινά χέρια.
Πώς επιλέξαμε
Επιλέξαμε ταινίες μεγάλου μήκους σε stop motion με βάση την κριτική υποδοχή, την τεχνική και τη γοητεία. Δεν είναι αριθμημένη κατάταξη και η τεχνική είναι αργή: λίγα δευτερόλεπτα ταινίας μπορεί να θέλουν μια μέρα γυρισμάτων.
Διαλέξαμε ταινίες μεγάλου μήκους φτιαγμένες κυρίως με stop motion, επαινεμένες από την κριτική και αγαπημένες από το κοινό, τόσο από μεγάλα στούντιο όσο και από ανεξάρτητα εργαστήρια. Θέλαμε διαφορετικούς τόνους, από το σλάπστικ ως τον τρόμο και τον μύθο.
Οι ταινίες είναι με σειρά κυκλοφορίας. Κάτω από την καθεμία θα βρεις την ιστορία, πώς φτιάχτηκε και τι να προσέξεις, για να διαλέξεις με βάση τη διάθεση ή το στούντιο που το ύφος του σου αρέσει περισσότερο.
The Nightmare Before Christmas (1993)
Σκηνοθεσία: Henry Selick.
Πώς φτιάχτηκε: Το The Nightmare Before Christmas, σε σκηνοθεσία Χένρι Σέλικ πάνω σε ιδέα του Τιμ Μπάρτον, ακολουθεί τον Τζακ Σκέλινγκτον, τον βασιλιά της Πόλης του Χάλογουιν, που ανακαλύπτει τα Χριστούγεννα και αποφασίζει να τα αναλάβει. Τα τραγούδια είναι του Ντάνι Έλφμαν, που στο πρωτότυπο είναι και η τραγουδιστική φωνή του Τζακ.
Πρόσεξε τις πολλές εκφράσεις του Τζακ, φτιαγμένες με εκατοντάδες εναλλασσόμενα κεφάλια, και την αντίθεση ανάμεσα στη σκοτεινή, στραβή Πόλη του Χάλογουιν και τη φωτεινή Πόλη των Χριστουγέννων. Η ταινία χρειάστηκε περίπου τρία χρόνια.
Έγινε κλασική ταινία-φετίχ που βλέπουν και το Χάλογουιν και τα Χριστούγεννα. Ιδανική για οικογένειες που θέλουν λίγη ανατριχίλα και για όσους αγαπούν τα μιούζικαλ.
Chicken Run (2000)
Σκηνοθεσία: Peter Lord, Nick Park.
Πώς φτιάχτηκε: Το Chicken Run των Πίτερ Λορντ και Νικ Παρκ του βρετανικού στούντιο Aardman ακολουθεί μια ομάδα κότες σε μια φάρμα του Γιορκσάιρ που σχεδιάζουν να δραπετεύσουν πριν γίνουν πίτα. Είναι κωμωδία από πλαστελίνη που παρωδεί τις κλασικές ταινίες απόδρασης από τη φυλακή.
Πρόσεξε τα δακτυλικά αποτυπώματα που φαίνονται μερικές φορές στην πλαστελίνη και τις έξυπνες απόπειρες απόδρασης, από τούνελ ως μια σπιτική ιπτάμενη μηχανή. Ο Μελ Γκίμπσον δίνει στο πρωτότυπο τη φωνή του Ρόκι, ενός κόκορα που λέει ότι ξέρει να πετά.
Έγινε η πιο εμπορική ταινία stop motion όλων των εποχών και είχε συνέχεια στο Netflix το 2023. Ιδανική για οικογένειες και για όσους αγαπούν το βρετανικό χιούμορ.
Corpse Bride (2005)
Σκηνοθεσία: Tim Burton, Mike Johnson.
Πώς φτιάχτηκε: Το Corpse Bride των Τιμ Μπάρτον και Μάικ Τζόνσον αφηγείται την ιστορία του Βίκτορ, ενός ντροπαλού νέου που παντρεύεται κατά λάθος μια νεκρή νύφη και καταλήγει στη χώρα των νεκρών. Ο Τζόνι Ντεπ και η Έλενα Μπόναμ Κάρτερ δίνουν στο πρωτότυπο τις φωνές των πρωταγωνιστών, και ο Ντάνι Έλφμαν έγραψε τη μουσική.
Δες την αντίθεση ανάμεσα στον γκρίζο, άκαμπτο κόσμο των ζωντανών και στον πολύχρωμο, μουσικό κόσμο των νεκρών, όπου όλοι μοιάζουν πιο ευτυχισμένοι. Ήταν από τις πρώτες ταινίες αυτής της τεχνικής που γυρίστηκαν με ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές.
Ένα γοτθικό ειδύλλιο με χιούμορ και συγκινητικό τέλος. Ιδανική για θαυμαστές του ύφους του Τιμ Μπάρτον και για όσους αγαπούν τα πιο σκοτεινά παραμύθια.
Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit (2005)
Σκηνοθεσία: Nick Park, Steve Box.
Πώς φτιάχτηκε: Το Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit των Νικ Παρκ και Στιβ Μποξ φέρνει στη μεγάλη οθόνη τον εφευρέτη Γουάλας και τον σιωπηλό σκύλο του, τον Γκρόμιτ. Διευθύνουν μια φιλική προς τα ζώα υπηρεσία καταπολέμησης τρωκτικών πριν από τον διαγωνισμό γιγάντιων λαχανικών της πόλης, μέχρι που ένα τερατώδες κουνέλι αρχίζει να λεηλατεί τους κήπους.
Πρόσεξε τον Γκρόμιτ, που δεν μιλά ποτέ αλλά τα λέει όλα με τα φρύδια του, και τα πολλά αστεία κρυμμένα στο φόντο. Η ταινία παρωδεί τις κλασικές ταινίες τρόμου με πολύ βρετανικό χιούμορ.
Κέρδισε το Όσκαρ ταινίας κινουμένων σχεδίων, η πρώτη ταινία stop motion που το πέτυχε. Ιδανική για όλη την οικογένεια, ακόμη κι αν δεν έχεις δει τις ταινίες μικρού μήκους.
Coraline (2009)
Σκηνοθεσία: Henry Selick.
Πώς φτιάχτηκε: Η Coraline, σε σκηνοθεσία Χένρι Σέλικ από το βιβλίο του Νιλ Γκέιμαν, ήταν η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του στούντιο Laika. Ένα κορίτσι που μόλις μετακόμισε βρίσκει μια μικρή πόρτα προς έναν παράλληλο κόσμο, με μια Άλλη Μητέρα που έχει κουμπιά για μάτια και θέλει να την κρατήσει για πάντα.
Δες πώς ο άλλος κόσμος ξεκινά πολύχρωμος και τέλειος και σιγά σιγά γίνεται τρομακτικός. Ήταν από τις πρώτες ταινίες stop motion που χρησιμοποίησαν τρισδιάστατη εκτύπωση για τα πρόσωπα των χαρακτήρων, και γυρίστηκε σε 3D.
Είναι ανατριχιαστική και μπορεί να τρομάξει τα μικρά παιδιά, αλλά τα μεγαλύτερα παιδιά και οι ενήλικες τη λατρεύουν. Ιδανική για όσους αγαπούν τη σκοτεινή φαντασία και τις ιστορίες για το να προσέχεις τι εύχεσαι.
Fantastic Mr. Fox (2009)
Σκηνοθεσία: Wes Anderson.
Πώς φτιάχτηκε: Ο Fantastic Mr. Fox, σε σκηνοθεσία Γουές Άντερσον από το βιβλίο του Ρόαλντ Νταλ, ακολουθεί μια αλεπού που ξαναρχίζει να κλέβει κότες από τρεις αγρότες, βάζοντας σε κίνδυνο την οικογένεια και τους γείτονές της. Ο Τζορτζ Κλούνεϊ και η Μέριλ Στριπ δίνουν στο πρωτότυπο τις φωνές του κυρίου και της κυρίας Φοξ.
Πρόσεξε τα ζεστά φθινοπωρινά χρώματα, τις συμμετρικές συνθέσεις του Άντερσον και τη γούνα των ζώων που κουνιέται εμφανώς ανάμεσα στα καρέ, μια ιδιαιτερότητα που ο σκηνοθέτης αποφάσισε να κρατήσει. Οι διάλογοι είναι στεγνοί και αστείοι.
Ήταν υποψήφια για Όσκαρ ταινίας κινουμένων σχεδίων. Ιδανική για οικογένειες και για όσους αγαπούν το ύφος του Γουές Άντερσον.
Kubo and the Two Strings (2016)
Σκηνοθεσία: Travis Knight.
Πώς φτιάχτηκε: Το Kubo and the Two Strings, σε σκηνοθεσία Τράβις Νάιτ για τη Laika, διαδραματίζεται σε μια φανταστική εκδοχή της αρχαίας Ιαπωνίας. Ο Κούμπο, ένα αγόρι που ζωντανεύει το χαρτί με το σαμισέν του, ξεκινά ένα ταξίδι με μια μαϊμού και έναν πολεμιστή σκαθάρι για να βρει τη μαγική πανοπλία του πατέρα του.
Πρόσεξε τα οριγκάμι που διπλώνονται και κινούνται μόνα τους και τον γιγάντιο σκελετό που αντιμετωπίζουν οι ήρωες, μία από τις μεγαλύτερες κούκλες stop motion που φτιάχτηκαν ποτέ. Η ταινία είναι όμορφη και συγκινητική, για τη μνήμη, την οικογένεια και την απώλεια.
Ήταν υποψήφια για Όσκαρ ταινίας κινουμένων σχεδίων και οπτικών εφέ, σπάνιος συνδυασμός για ταινία κινουμένων σχεδίων. Ιδανική για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες που αγαπούν τις επικές περιπέτειες.
Isle of Dogs (2018)
Σκηνοθεσία: Wes Anderson.
Πώς φτιάχτηκε: Το Isle of Dogs του Γουές Άντερσον διαδραματίζεται σε μια μελλοντική Ιαπωνία όπου όλοι οι σκύλοι έχουν εξοριστεί σε ένα νησί σκουπιδιών. Ένα αγόρι πετά εκεί για να βρει τον σκύλο του και το βοηθά μια αγέλη αδέσποτων, με φωνές των Μπράιαν Κράνστον, Έντουαρντ Νόρτον και πολλών άλλων.
Δες τα λεπτομερή σκηνικά από σκουπίδια, τους σκύλους που μιλούν αγγλικά ενώ οι άνθρωποι μιλούν κυρίως αμετάφραστα ιαπωνικά, και τις προσεγμένες συνθέσεις. Η ταινία χάρισε στον Άντερσον την Αργυρή Άρκτο σκηνοθεσίας στο Βερολίνο.
Κάποιοι κριτικοί αμφισβήτησαν τον τρόπο που απεικονίζει τον ιαπωνικό πολιτισμό, αλλά θαυμάζεται για την τεχνική και το χιούμορ της. Ιδανική για όσους αγαπούν τους σκύλους και για θαυμαστές του Γουές Άντερσον.
Guillermo del Toro's Pinocchio (2022)
Σκηνοθεσία: Guillermo del Toro, Mark Gustafson.
Πώς φτιάχτηκε: Το Guillermo del Toro's Pinocchio, σε σκηνοθεσία ντελ Τόρο και Μαρκ Γκάσταφσον, ξαναλέει την κλασική ιστορία στη φασιστική Ιταλία ανάμεσα στους δύο παγκόσμιους πολέμους. Το ξύλινο αγόρι ζωντανεύει χάρη σε έναν πενθούντα ξυλουργό, και ο Γιούαν ΜακΓκρέγκορ δίνει στο πρωτότυπο τη φωνή του γρύλου αφηγητή.
Πρόσεξε την εκφραστική ξύλινη κούκλα, τα σκοτεινά θέματα του πολέμου και του θανάτου και το πώς η ταινία μιλά για την υπακοή και τη διαφορετικότητα. Απέχει πολύ από την εκδοχή της Disney, πιο μελαγχολική και ενήλικη.
Κέρδισε το Όσκαρ ταινίας κινουμένων σχεδίων. Ιδανική για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες που θέλουν έναν συγκινητικό, στοχαστικό μύθο.
Από πού να ξεκινήσεις
Διάλεξε ανάλογα με το είδος της ιστορίας που θέλεις:
- Οικογενειακή κωμωδία: Chicken Run ή Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit.
- Ανατριχιαστικό και γοτθικό: The Nightmare Before Christmas, Corpse Bride ή Coraline.
- Επικό και συγκινητικό: Kubo and the Two Strings ή Guillermo del Toro's Pinocchio.
- Η πινελιά του Γουές Άντερσον: Fantastic Mr. Fox ή Isle of Dogs.
Με μικρά παιδιά, ξεκίνα με το Chicken Run ή την ταινία του Wallace & Gromit. Και οι δύο είναι αστείες, τρυφερές και γεμάτες οπτικά αστεία, και δείχνουν τη γοητεία του animation με πλαστελίνη.
Για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, η Coraline και το Kubo είναι εξαιρετικά επόμενα βήματα. Μετά την ταινία ψάξε βίντεο από τα παρασκήνια: το να βλέπεις πώς φτιάχνονται κούκλες και σκηνικά σε κάνει να εκτιμάς ακόμη περισσότερο κάθε σκηνή.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιες είναι οι καλύτερες ταινίες stop motion;
Από τις πιο αγαπημένες είναι το The Nightmare Before Christmas, η Coraline, το Chicken Run, ο Fantastic Mr. Fox και ο Πινόκιο του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο.
Πώς γίνεται το stop motion;
Οι animators μετακινούν ελάχιστα κούκλες ή φιγούρες από πηλό, φωτογραφίζουν κάθε στάση και παίζουν τις φωτογραφίες διαδοχικά για να δημιουργήσουν κίνηση.
Με ποια ταινία stop motion να ξεκινήσω;
Ξεκίνα με το The Nightmare Before Christmas για κλασικό, το Chicken Run για κωμωδία ή την Coraline για πιο σκοτεινή φαντασία.
Ποιες ταινίες stop motion κέρδισαν το Όσκαρ ταινίας κινουμένων σχεδίων;
Το Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit και το Guillermo del Toro's Pinocchio κέρδισαν και τα δύο το Όσκαρ ταινίας κινουμένων σχεδίων.
Ποια είναι η πιο εμπορική ταινία stop motion;
Το Chicken Run του βρετανικού στούντιο Aardman είναι η πιο εμπορική ταινία stop motion όλων των εποχών.
Βαθμολόγησε αυτές τις ταινίες
Ποια είναι η αγαπημένη σου; Στο Rankiew βαθμολογείς κάθε ταινία, γράφεις κριτικές και φτιάχνεις τις δικές σου λίστες.
Πηγές: επίσημες κυκλοφορίες των στούντιο, φιλμογραφίες και δημόσια αρχεία.
