Geweldige animatiefilms die nooit in de bioscoop draaiden: 9 parels direct op video
Negen geweldige animatiefilms die direct op video verschenen, van Aladdin: The Return of Jafar en Scooby-Doo on Zombie Island tot The Animatrix, Batman: Under the Red Hood en Justice League: Doom.
Niet elke geweldige animatiefilm haalde het grote scherm. Deze lijst bundelt negen goed ontvangen animatiefilms die direct op home video verschenen, op volgorde van verschijnen, met posters en regisseurs.
Bij elke film leggen we het verhaal uit, waarom fans er nog over praten en waar je op moet letten. De eerste twee zijn voor het hele gezin, de DC-superheldenfilms zijn duisterder en gewelddadiger, en dat melden we ook.
Waarom zoveel goede animatiefilms direct op video verschenen
In de jaren negentig was de videomarkt enorm, en studio's ontdekten dat animatiefilms op VHS veel konden opleveren zonder de kosten van een bioscooprelease. Disney opende de weg in 1994 met Aladdin: De Terugkeer van Jafar, en al snel volgden andere studio's met vervolgen en spin-offs.
Warner Bros. koos dezelfde route voor Scooby-Doo en vooral voor de DC-superhelden. Vanaf 2007 begon de reeks DC Universe Animated Original Movies beroemde stripverhalen te verfilmen voor een ouder publiek, vaak met een PG-13-classificatie in de VS en originele stemmen onder regie van Andrea Romano.
Zonder de druk van de bioscoopkassa konden deze films risico's nemen: duistere verhalen, trouwe bewerkingen en speelduren van iets meer dan een uur. Nu staan de meeste op streamingdiensten en in digitale winkels, en sommige scoren beter dan bioscoopfilms met dezelfde personages.
Hoe we kozen
We kozen animatielangspeelfilms die direct op home video (dvd, Blu-ray of vergelijkbaar) verschenen en goed werden ontvangen door critici en fans. Het is geen genummerde ranglijst en de releaseroute verschilt per land.
De lijst beslaat bijna twintig jaar, van Disney en Scooby-Doo tot de DC-animatiefilms die een generatie fans vormden. Alle negen zijn nu makkelijk te vinden, en voor geen enkele hoef je de strips te kennen.
Aladdin: The Return of Jafar (1994)
Regie: Tad Stones, Alan Zaslove, Toby Shelton.
Waarom hij de moeite waard is: Aladdin: De Terugkeer van Jafar begint na de eerste film: Jafar, opgesloten in zijn lamp, wordt bevrijd door een onhandige dief en keert terug als een nog machtigere geest. Ondertussen probeert de papegaai Iago van kant te wisselen en het vertrouwen van Aladdin en zijn vrienden te winnen.

Het was Disneys eerste geanimeerde vervolg dat direct op video verscheen, en het opende een lange reeks vervolgen. Robin Williams keerde niet terug als de Geest, die in het origineel werd ingesproken door Dan Castellaneta, de originele stem van Homer Simpson, en de film diende ook als start van de Aladdin-tv-serie.
De animatie is eenvoudiger dan in het origineel, maar de liedjes en de humor van Iago werken nog steeds. Ideaal voor kinderen die de eerste film geweldig vonden en voor wie benieuwd is hoe Disneys vervolgen begonnen.
Scooby-Doo on Zombie Island (1998)
Regie: Jim Stenstrum.
Waarom hij de moeite waard is: Scooby-Doo op Zombie-eiland brengt de bende jaren na hun breuk weer samen: Daphne presenteert nu een tv-programma en nodigt iedereen uit om een echt spook te zoeken. De zoektocht leidt naar een eiland in de moerassen van Louisiana met een duister geheim.

De grote verrassing is dat de monsters voor het eerst echt zijn en geen verklede mensen. De toon is serieuzer en sfeervoller dan de klassieke tekenfilm, met zombies, een kattencultus en liedjes van de band Skycycle.
Hij was het begin van een lange reeks Scooby-Doo-films direct op video. Ideaal voor gezinnen met kinderen die niet te snel bang zijn, en een nostalgisch feest voor volwassenen die met de tekenfilm opgroeiden.
Batman Beyond: Return of the Joker (2000)
Regie: Curt Geda.
Waarom hij de moeite waard is: Batman Beyond: Return of the Joker speelt zich af in het futuristische Gotham van de animatieserie Batman Beyond, waar de jonge Terry McGinnis het pak draagt onder begeleiding van een oude Bruce Wayne. De Joker, al decennia dood gewaand, duikt plots weer op.

Let op de flashback die onthult wat er met Tim Drake gebeurde, de toenmalige Robin, een van de duisterste scènes uit de DC-animatie. De eerste uitgave werd ingekort om het geweld te verzachten, de ongecensureerde versie verscheen later met een PG-13-classificatie.
Mark Hamill keert terug als de Joker en Kevin Conroy als Bruce Wayne. Ideaal voor tieners en volwassenen die van de Batman-animatieseries houden, het liefst in de ongecensureerde versie.
The Animatrix (2003)
Regie: Andy Jones, Peter Chung, Shinichiro Watanabe, Takeshi Koike et al.
Waarom hij de moeite waard is: The Animatrix is een bundel van negen animatiekortfilms in de wereld van The Matrix, geproduceerd door de Wachowski's. De kortfilms zijn gemaakt door verschillende regisseurs en studio's, veel daarvan Japans, elk met een eigen stijl.

De twee delen van The Second Renaissance leggen uit hoe de oorlog tussen mensen en machines begon, en Shinichiro Watanabe, de maker van Cowboy Bebop, regisseerde twee van de kortfilms. De computergeanimeerde kortfilm Final Flight of the Osiris draaide ook in de bioscoop voor een andere film en sluit direct aan op The Matrix Reloaded.
Ideaal voor fans van de trilogie die die wereld beter willen begrijpen, en voor wie nieuwsgierig is naar Japanse animatie. Sommige kortfilms zijn gewelddadig en abstract, dus beter voor tieners en volwassenen.
Superman: Doomsday (2007)
Regie: Lauren Montgomery, Bruce Timm, Brandon Vietti.
Waarom hij de moeite waard is: Superman: Doomsday verfilmt het beroemde stripverhaal The Death of Superman: een monster genaamd Doomsday verschijnt en Superman moet tot het uiterste tegen hem vechten om Metropolis te redden. Lex Luthor ziet zijn kans om de afwezigheid van de held uit te buiten.

Het was de eerste film uit de reeks DC Universe Animated Original Movies en liet zien dat deze films volwassenere verhalen konden vertellen. Let op het gevecht tussen Superman en Doomsday, bruut voor een superhelden-animatiefilm, en op het verdriet van Lois Lane.
De bewerking vereenvoudigt de strip maar behoudt de impact. Ideaal voor tieners en volwassenen die een van de belangrijkste Superman-verhalen in iets meer dan een uur willen leren kennen.
Wonder Woman (2009)
Regie: Lauren Montgomery.
Waarom hij de moeite waard is: Wonder Woman vertelt de oorsprong van Diana, prinses van de Amazones van Themyscira, in het origineel ingesproken door Keri Russell. Als piloot Steve Trevor, ingesproken door Nathan Fillion, op het eiland neerstort en Ares, de god van de oorlog, ontsnapt, vertrekt Diana naar de wereld van de mannen.

Het verhaal is mede geschreven door Gail Simone, een van de bekendste Wonder Woman-schrijvers uit de strips, en mengt Griekse mythologie, actie en humor over Diana's eerste kennismaking met de moderne wereld. Let op Alfred Molina als Ares en op de slotstrijd.
Jarenlang was dit de enige speelfilm over het personage, lang voor de liveactionversie. Ideaal voor tieners en volwassenen die een snel, trouw oorsprongsverhaal willen.
Batman: Under the Red Hood (2010)
Regie: Brandon Vietti.
Waarom hij de moeite waard is: Batman: Under the Red Hood laat Batman een nieuwe eigenrichter in Gotham tegenkomen, Red Hood, die de misdaad beheerst met veel gewelddadigere methoden dan de zijne. Het mysterie rond zijn identiteit brengt het pijnlijkste moment uit Batmans leven terug.

Het scenario is van Judd Winick, die zijn eigen stripverhaal bewerkte. Let op de slotconfrontatie, een van de emotioneelste scènes uit de DC-animatie, en op de stemmen van Bruce Greenwood als Batman, Jensen Ackles als Red Hood en John DiMaggio als de Joker.
Fans noemen hem vaak de beste van de DC-animatiefilms. Ideaal voor tieners en volwassenen, want hij is gewelddadig en gaat over dood en rouw.
Justice League: Doom (2012)
Regie: Lauren Montgomery.
Waarom hij de moeite waard is: Justice League: Doom toont hoe de onsterfelijke schurk Vandal Savage de geheime plannen steelt die Batman maakte om elk lid van de Justice League te stoppen als ze ooit slecht zouden worden. Elke held wordt aangevallen op zijn eigen zwakte.

Hij is losjes gebaseerd op het stripverhaal Tower of Babel en was het laatste scenario van Dwayne McDuffie, een centrale schrijver van de Justice League-animatieserie, die voor de release overleed. De film is aan hem opgedragen.
Verschillende stemmen uit de animatieserie keren terug, zoals Kevin Conroy als Batman en Tim Daly als Superman. Ideaal voor wie van teamverhalen houdt en een spannend plot over vertrouwen tussen helden wil.
Batman: The Dark Knight Returns, Part 1 (2012)
Regie: Jay Oliva.
Waarom hij de moeite waard is: Batman: The Dark Knight Returns, Part 1 verfilmt de eerste helft van Frank Millers strip uit 1986: Bruce Wayne, 55 jaar en al tien jaar met pensioen, trekt het pak weer aan om een gewelddadige bende genaamd de Mutanten te bevechten.

Let op hoe de film de duistere toon en politieke satire van de strip bewaart, en op de komst van Carrie Kelley, een meisje dat de nieuwe Robin wordt. Peter Weller spreekt een oudere, hardere Batman in.
Het verhaal eindigt in Part 2 uit 2013, waarin de Joker terugkeert. Ideaal voor volwassenen en tieners die van de duistere kant van Batman houden, en je kunt beide delen achter elkaar kijken.
Waar begin je
Kies op basis van wie er kijkt:
- Voor kinderen en gezinnen: Aladdin: De Terugkeer van Jafar of Scooby-Doo op Zombie-eiland.
- Superheldenteams: Justice League: Doom.
- Batman op zijn best: Batman: Under the Red Hood of The Dark Knight Returns, Part 1.
- Sciencefiction en anime: The Animatrix.
Kijk je er maar één, kies dan Batman: Under the Red Hood, die laat zien waarom deze films zoveel respect kregen. Hij werkt zonder kennis van de strips en duurt iets meer dan een uur.
Voor een gezinsmiddag is Scooby-Doo op Zombie-eiland de veiligste keuze, net eng genoeg voor kinderen die graag een beetje schrikken. Beoordeel daarna wat je zag op Rankiew en maak je eigen lijst.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de beste direct-naar-videoanimatiefilms?
Vaak geprezen worden Batman: Under the Red Hood, Justice League: Doom, Scooby-Doo on Zombie Island, Batman Beyond: Return of the Joker en The Animatrix.
Waarom verschijnen sommige animatiefilms direct op video?
Studio's gebruiken direct-naar-video vaak voor vervolgen of nichepubliek, wat minder kost dan een bioscooprelease.
Zijn direct-naar-videofilms slechter?
Niet per se. Veel hebben sterke verhalen en animatie, en sommige worden beter ontvangen dan de bioscoopfilms uit dezelfde reeks.
Zijn deze films geschikt voor kinderen?
Aladdin: De Terugkeer van Jafar en Scooby-Doo op Zombie-eiland zijn voor gezinnen. De DC-films en The Animatrix zijn duisterder en gewelddadiger, beter voor tieners en volwassenen.
Waar kan ik deze films nu kijken?
De meeste staan op streamingdiensten en in digitale winkels, afhankelijk van het land. Veel verschenen ook op dvd en blu-ray.
Geef deze films een cijfer
Welke is jouw favoriet? Op Rankiew geef je elke film een cijfer, schrijf je reviews en maak je je eigen lijsten.
Bronnen: officiële studio-releases, filmografieën en openbare registers.


