Pinakamahuhusay na dokumentaryong pelikula: 9 na totoong kuwentong dapat panoorin
Siyam sa pinakamahuhusay na dokumentaryo, mula Night and Fog, Hoop Dreams at Bowling for Columbine hanggang March of the Penguins, Man on Wire, Senna, Free Solo at My Octopus Teacher.
Maaaring makaantig ang magaling na dokumentaryo gaya ng anumang kathang-isip. Pinagsasama ng listahang ito ang siyam sa pinakamahuhusay, ayon sa labas, may poster, direktor at, kung mayroon, pangunahing paksa.
Sa bawat dokumentaryo, ipinapaliwanag namin ang totoong kuwentong sinusundan nito, kung paano ito nakunan ng mga filmmaker at ano ang nagpapatangi rito. Tungkol ang mga ito sa kasaysayan, sports, musika, kalikasan at lipunan, kaya may para sa iba't ibang mood.
Ano ang nagpapahusay sa isang dokumentaryo
Gumagamit ang dokumentaryo ng totoong tao at totoong pangyayari, pero hindi ito basta pagrerekord. Pinipili ng mga filmmaker kung ano ang kukunan, ano ang puputulin at sa anong pagkakasunod ipapakita, at hinuhubog ng mga pasyang iyon ang kuwento gaya ng isang script. Tapat ang pinakamahuhusay na dokumentaryo sa kanilang pananaw habang hinahayaan pa ring magsalita ang mga katotohanan.
Maraming mahusay na dokumentaryo ang binuo na parang pelikulang piksyon. Ang ilan ay umuusad na parang thriller o heist film, ang iba ay parang sports drama o misteryo, na may suspense at mga twist. Ang pagkakaiba ay nangyari na ang wakas, at kadalasan ay lalo nitong pinalalakas ang damdamin.
Malaki ang ipinagbago ng paraan ng paggawa ng dokumentaryo. Ang mga nauna ay umasa sa archive footage at narasyon, habang ang mga bago ay gumagamit ng maliliit na kamerang sumusunod sa tao nang ilang taon, kuha sa ilalim ng dagat o mga reconstruction. Sakop ng listahang ito ang buong landas na iyon, mula dekada singkuwenta hanggang streaming.
Paano kami pumili
Pumili kami ng mga dokumentaryong buong haba batay sa pagtanggap ng mga kritiko, parangal at epekto, na sumasaklaw sa kasaysayan, palakasan, kalikasan, musika at pulitika. Hindi ito may-numerong ranggo.
Pumili kami ng mga dokumentaryong pinuri ng mga kritiko, ginawaran ng malalaking parangal o nagbago sa pagtingin ng tao sa kanilang paksa. Gusto namin ng iba't ibang tema at istilo, mula sa isang maikling pelikula tungkol sa Holocaust hanggang sa mga portrait sa sports, kuwento ng kalikasan at pampulitikang sanaysay.
Nakaayos ang mga dokumentaryo ayon sa petsa ng labas. Sa ilalim ng bawat isa, makikita mo ang totoong kuwento sa likod nito, kung paano ito ginawa at ano ang dapat abangan, para makapili ka ayon sa paksa o sa uri ng damdaming hinahanap mo.
Night and Fog (1956)
Direksiyon ni Alain Resnais.
Ang totoong kuwento: Tinitingnan ng Night and Fog ni Alain Resnais ang mga Nazi concentration camp sampung taon matapos ang kanilang pagpapalaya. Ang teksto ay isinulat ni Jean Cayrol, isang nakaligtas sa mga kampo, at ang musika ay kay Hanns Eisler. Maikling pelikula ito na mga kalahating oras, pero isa sa pinakamahalagang dokumentaryong nagawa.

Pansinin ang kaibahan ng tahimik at makulay na kuha ng mga bakanteng kampong tinubuan na ng damo at ng black and white na archive footage ng nangyari roon. Itinatanong ng pelikula kung paano naging posible ang ganoong lagim at nagbababala na maaari itong maulit.
Ipinapalabas ito sa mga paaralan sa maraming bansa at napakabigat pa ring panoorin. Mahalaga ito para sa gustong maunawaan ang Holocaust at kung paano napapanatili ng pelikula ang alaala.
Hoop Dreams (1994)
Direksiyon ni Steve James. Paksa: Arthur Agee, William Gates.
Ang totoong kuwento: Sinusundan ng Hoop Dreams sina Arthur Agee at William Gates, dalawang tinedyer mula Chicago na nangangarap maglaro sa NBA. Kinunan sila ni Steve James at ng kanyang team nang mga limang taon, sa gitna ng pag-aaral, injury at problema sa pamilya, at halos tatlong oras ang huling pelikula.

Tingnan kung paano lumalampas ang kuwento sa basketball, ipinapakita ang kahirapan, rasismo, edukasyon at ang presyon sa mga batang atleta. Hindi alam ng pelikula kung paano matatapos ang kuwento, at dahil sa kawalang-katiyakang iyon ay parang mapagpasya ang bawat laro.
Nang hindi ito ma-nominate sa Oscar para sa Best Documentary, nagkaroon ng ganoong kalaking galit na binago ng Academy ang mga patakaran sa botohan. Bagay ito sa mahilig sa sports drama at kuwento ng totoong pamilya.
Bowling for Columbine (2002)
Direksiyon ni Michael Moore.
Ang totoong kuwento: Nagsisimula ang Bowling for Columbine ni Michael Moore sa pamamaril noong 1999 sa Columbine High School at itinatanong kung bakit napakaraming karahasan sa baril sa Estados Unidos. Pinaghahalo ni Moore ang mga panayam, archive footage, animation at humor para bumuo ng personal at mapanghamong sanaysay.

Tingnan ang eksenang dinala ni Moore ang dalawang batang nakaligtas sa punong tanggapan ng isang chain ng tindahan para hilinging itigil ang pagbebenta ng bala, at ang maigting niyang panayam sa aktor na si Charlton Heston. Hayagang pumapanig ang pelikula, at bahagi iyon ng lakas nito at ng debate tungkol dito.
Nanalo ito ng Oscar para sa Best Documentary Feature at isa sa pinakamatagumpay na dokumentaryo ng panahon nito. Bagay ito sa interesado sa pulitika at sa mga dokumentaryong may malakas na personal na boses.
March of the Penguins (2005)
Direksiyon ni Luc Jacquet.
Ang totoong kuwento: Sinusundan ng March of the Penguins ni Luc Jacquet ang mga emperor penguin sa Antarctica habang naglalakad sila nang ilang araw papunta sa lugar ng pangingitlog at nilalampasan ang taglamig para protektahan ang kanilang mga itlog. Mahigit isang taon ang ginugol ng crew sa matinding lamig para makunan ito.

Tingnan ang mahahabang hanay ng mga penguin na tumatawid sa yelo at ang mga sandaling pinananatiling mainit ng mga ama ang itlog sa ibabaw ng kanilang paa habang may bagyo. Si Morgan Freeman ang tagapagsalaysay ng bersyong Ingles, habang binibigyan ng boses ng orihinal na bersyong French ang mga penguin.
Nanalo ito ng Oscar para sa Best Documentary Feature at isa sa pinakamalaking kumitang dokumentaryo kailanman. Bagay ito sa pamilya at sa gustong makaantig na kuwento ng kalikasan.
Man on Wire (2008)
Direksiyon ni James Marsh. Paksa: Philippe Petit.
Ang totoong kuwento: Ikinukuwento ng Man on Wire ni James Marsh kung paano naglakad ang French high-wire artist na si Philippe Petit sa isang kable sa pagitan ng kambal na tore ng World Trade Center sa New York noong 1974. Ilang beses siyang tumawid at nanatili sa kable nang mga apatnapu't limang minuto.

Tingnan kung paano binuo ang pelikula na parang heist movie, kasama ang pagpaplano, ang palihim na pagpasok sa mga tore at ang panganib na mahuli. Ginagawa ng mga archive photo, panayam at reconstruction na kasingtindi ng thriller ang kuwento.
Nanalo ito ng Oscar para sa Best Documentary Feature. Bagay ito sa mahilig sa pakikipagsapalaran at sa kuwento ng mga taong humahabol sa imposibleng pangarap.
Senna (2010)
Direksiyon ni Asif Kapadia. Paksa: Ayrton Senna.
Ang totoong kuwento: Ikinukuwento ng Senna ni Asif Kapadia ang buhay ni Ayrton Senna, ang Brazilian na Formula One driver na tatlong beses naging world champion at namatay sa aksidente sa Imola noong 1994. Halos buo itong gawa sa archive footage, nang walang karaniwang panayam sa screen.

Tingnan ang matinding tunggalian nila ni Alain Prost at ang mga kuha mula sa kamera sa loob ng kotse na naglalagay sa iyo sa pinakamataas na bilis. Ang pananampalataya ni Senna, ang kanyang galing sa ulan at ang pagmamahal niya sa Brazil ang nagpapaantig nang malalim sa kuwento.
Nanalo ito ng malalaking parangal, kasama ang BAFTA para sa Best Documentary. Hindi mo kailangang sumubaybay sa karera para mahumaling, at bagay ito sa mahilig sa kuwento ng henyo at tadhana.
Searching for Sugar Man (2012)
Direksiyon ni Malik Bendjelloul. Paksa: Sixto Rodriguez.
Ang totoong kuwento: Ikinukuwento ng Searching for Sugar Man ni Malik Bendjelloul si Sixto Rodriguez, isang mang-aawit mula Detroit na pumalpak ang mga album sa Estados Unidos pero sumikat nang husto sa South Africa, kung saan akala ng mga fan ay patay na siya. Nagpasya ang dalawa sa mga fan na iyon na alamin kung ano talaga ang nangyari sa kanya.

Tingnan kung paano unti-unting inilalantad ng pelikula ang kuwento, parang misteryo. Nang maubos ang pera, kinunan ng direktor ang ilang eksena gamit ang app sa telepono, at pinayayaman ng musika ni Rodriguez ang bawat sandali.
Nanalo ito ng Oscar para sa Best Documentary Feature. Bagay ito sa mahilig sa musika at sa gustong nakapagpapasiglang totoong kuwento na may nakagugulat na twist.
Free Solo (2018)
Direksiyon ni Jimmy Chin, Elizabeth Chai Vasarhelyi. Paksa: Alex Honnold.
Ang totoong kuwento: Sinusundan ng Free Solo nina Jimmy Chin at Elizabeth Chai Vasarhelyi si Alex Honnold habang naghahanda siyang akyatin ang El Capitan, isang bangin na halos isang libong metro sa Yosemite National Park, nang walang lubid o anumang pangkaligtasang gamit. Natapos niya ang akyat noong 2017 sa loob ng wala pang apat na oras.

Tingnan ang mga eksena ng pag-akyat, kinunan ng crew ng mga bihasang climber na natatakot ding makunan ang pagkahulog ng kanilang kaibigan. Tungkol din ang pelikula sa mga taong nakapaligid kay Honnold, lalo na sa kanyang nobya, at kung bakit may taong susugal nang ganito.
Nanalo ito ng Oscar para sa Best Documentary Feature. Bagay ito sa gustong matinding tensyon, pinakamainam sa pinakamalaking screen, kahit takot ka sa taas.
My Octopus Teacher (2020)
Direksiyon ni Pippa Ehrlich, James Reed. Paksa: Craig Foster.
Ang totoong kuwento: Sinusundan ng My Octopus Teacher nina Pippa Ehrlich at James Reed si Craig Foster, isang filmmaker mula South Africa na nagsimulang sumisid araw-araw sa isang kagubatan ng kelp malapit sa Cape Town. Doon ay naging kaibigan niya ang isang ligaw na pugita at sinundan ang buhay nito nang mga isang taon.

Pansinin ang mga kuha sa ilalim ng dagat at ang mga sandaling nangangaso ang pugita, nagtatago sa mga pating o iniaabot ang isang galamay para hawakan si Foster. Tungkol din ang pelikula sa kung paano siya tinulungan ng kalikasan sa isang mahirap na yugto ng kanyang buhay.
Nanalo ito ng Oscar para sa Best Documentary Feature. Bagay ito sa gustong kalmado, maganda at makaantig na kuwento, at sa mga pamilyang mahilig sa dagat.
Saan magsisimula
Pumili ayon sa uri ng kuwentong gusto mo:
- Matinding tensyon: Free Solo o Man on Wire.
- Sports at totoong buhay: Senna o Hoop Dreams.
- Isang misteryong musikal: Searching for Sugar Man.
- Kalikasan: March of the Penguins o My Octopus Teacher.
- Lipunan at pulitika: Bowling for Columbine.
- Kasaysayan at alaala: Night and Fog.
Kung bihira kang manood ng dokumentaryo, magsimula sa Free Solo o Searching for Sugar Man. Parehong binuo na parang thriller, may suspense at sorpresa, at ipinapakita kung gaano kaakit ang totoong kuwento.
Pagkatapos manood, sulit na alamin kung ano ang nangyari sa mga tao sa pelikula. Marami sa mga kuwentong ito ang nagpatuloy matagal matapos tumigil ang mga kamera, at nagdadagdag iyon ng bagong layer sa karanasan.
Madalas itanong
Ano ang pinakamahuhusay na dokumentaryong pelikula?
Kabilang sa pinakapinupuri ang Night and Fog, Hoop Dreams, Man on Wire, Senna, Searching for Sugar Man at Free Solo.
Aling dokumentaryo ang uunahin ko?
Magsimula sa Free Solo para sa pakikipagsapalaran, Searching for Sugar Man para sa misteryong musikal o My Octopus Teacher para sa tahimik na kuwento ng kalikasan.
Nananalo ba ng Oscar ang mga dokumentaryo?
Oo. Nanalo ng Oscar para sa Best Documentary Feature ang Man on Wire, Searching for Sugar Man, March of the Penguins, Free Solo at My Octopus Teacher.
Alin sa mga dokumentaryong ito ang pinakamaikli?
Maikling pelikula ang Night and Fog na mga kalahating oras, habang halos tatlong oras ang Hoop Dreams.
Ganap bang obhetibo ang mga dokumentaryo?
Hindi. Sinasalamin ng bawat dokumentaryo ang mga pasya ng gumawa nito, at ang ilan, gaya ng Bowling for Columbine, ay hayagang nagtatanggol ng isang pananaw.
I-rate ang mga pelikulang ito
Alin ang paborito mo? Sa Rankiew, puwede mong i-rate ang bawat pelikula, magsulat ng mga review at buuin ang sarili mong mga listahan.
Mga pinagkunan: opisyal na paglabas ng mga studio, filmography at pampublikong talaan.


